Kartografia historyczna

  • Kartografia historyczna bada ewolucjÄ™ i rolÄ™ map na przestrzeni dziejów.
  • Mapy odzwierciedlajÄ… ideologiÄ™, geografiÄ™ i postrzeganie spoÅ‚eczne starożytnego Å›wiata.
  • Morze odegraÅ‚o kluczowÄ… rolÄ™ w rozwoju kartografii, zwÅ‚aszcza w handlu greckim.
  • Eratostenes dokonaÅ‚ przeÅ‚omu, mierzÄ…c poÅ‚udnik ziemski i rozwijajÄ…c koncepcjÄ™ szerokoÅ›ci i dÅ‚ugoÅ›ci geograficznej.

znaczenie kartografii historycznej

Omawiając różne źródła historyczne i wydarzenia, czasami pomijamy znaczenie map. Kartografia historyczna bada istotną rolę map w rozwoju historii. Mapy służyły jako uzupełnienie analizy i zrozumienia procesów historycznych. Stąd znaczenie kartografii historycznej w badaniu i badaniu historii. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o tym, jak rozwijały się zjawiska klimatyczne na przestrzeni dziejów, zapoznaj się z naszym artykułem o Arktyce i jej klimacie.

W tym artykule pokażemy, jakie są cechy kartografii historycznej i jakie są jej znaczenie.

Przejawy kartografii historycznej

kartografia historyczna

Na przestrzeni dziejów istniały liczne interpretacje rzeczywistości geograficznej znanego świata. Od starożytności i średniowiecza pojawiły się liczne mapy, stanowiące uniwersalny model wyrażania i rozumienia świata za pomocą mapy. Mapa wyraża potrójną rzeczywistość: ideologiczną, graficzną i geograficzną. W tym przypadku aspekt geograficzny ma zarówno wymiar fizyczny, jak i ludzki. To wyjaśnia, dlaczego niemal wszystkie społeczeństwa wykorzystywały mapy jako odpowiednie narzędzia do przedstawiania zarówno świata znanego, jak i wyobrażonego. W ten sposób tworzona jest uporządkowana, zinstytucjonalizowana wizja ludzkiego otoczenia.

Na przestrzeni dziejów powstawały mapy – niektóre z nich miały swoje unikalne cechy, inne odzwierciedlały rzeczywiste warunki, a jeszcze inne opierały się po prostu na wyimaginowanych scenariuszach. Od czasów starożytnych ludzkość odczuwała potrzebę tworzenia szkiców i map jako sposobu przedstawiania i przekazywania informacji o świecie fizycznym. Trzy regiony, w których kartografia rozwijała się najprężniej, to Mezopotamia, Grecja i Rzym.

Około 3000 roku p.n.e. na Żyznym Półksiężycu zaczęły pojawiać się pewne zaawansowane cechy cywilizacji i to właśnie tam powstały pierwsze opracowania astronomiczne i prace kartograficzne. Są to najstarsze znane przedstawienia kartograficzne. Sumerowie i Akadyjczycy byli autorami lokalnych szkiców. Stworzyli również jedne z najstarszych map miast, dzielnic, kanałów i budynków. Najstarsza mapa zbadana przez kartografię historyczną pochodzi z okresu między 2700 a 2200 rokiem p.n.e. Odpowiada ona tzw. Tablicy z Nuzzi i miała cel administracyjny.

W tamtych czasach mieszkańcy Mezopotamii wierzyli, że niebo i ziemia tworzą dwa płaskie dyski spoczywające na wodzie. W tym kontekście interesujące jest rozważenie, jak zjawiska naturalne, takie jak trzęsienia ziemi, wpłynęły na przedstawienia kartograficzne; jeśli jesteś zainteresowany, możesz zapoznać się z naszym artykułem o miejscach najbardziej narażonych na trzęsienia ziemi w Hiszpanii.

Morze na mapach kartograficznych

Należy pamiętać, że w kartografii historycznej morze było kluczowym elementem rozwoju geografii kartograficznej. Podróże, głównie w celach komercyjnych, dostarczały cennych informacji geograficznych o liniach brzegowych, kotwicowiskach, kierunkach wiatru i ujściach rzek, między innymi.

To właśnie tutaj pozyskano ogromną ilość informacji, które ułatwiły handel między miastami. Pierwszą grupą ludzką, która zdała sobie sprawę z tego, jak prowadzić działalność gospodarczą w określonym środowisku, byli Grecy z okresu archaicznego. Ich sieci handlowe i delegacje stały się niezwykle aktywne, ponieważ na północnych wybrzeżach Morza Egejskiego, zachodnich i południowych wybrzeżach Morza Czarnego, w południowej Italii i na Sycylii założono liczne kolonie.

Chociaż istniała pewna wiedza geograficzna, podejścia, które Grecy stosowali w kartografii, były bardzo słabe. Kartografia historyczna skupiała się na badaniu, jak powstawały pierwsze mapy. Dla nich ląd miał kształt płaskiego dysku i był otoczony przez rwące prądy rzeki Ocean. Znane wówczas granice świata to wschodnie wybrzeże Morza Śródziemnego.

Wiele lat później, okres hellenistyczny charakteryzował się niezwykłym postępem w naukach ścisłych. Badania geograficzne znalazły istotne zastosowanie w tym rozwoju nauki. Centra geograficzne istniały w Aleksandrii, Azji Mniejszej i Grecji. W III i II wieku p.n.e. aktywność geograficzna rozkwitła, szczególnie w Aleksandrii. To właśnie tutaj najwybitniejsi uczeni nauk ścisłych i intelektualiści zaczęli wykorzystywać metodę astronomiczną do wyznaczania szerokości geograficznych. Stanowiło to niezbędną podstawę do pomiaru Ziemi i rozwoju kartografii historycznej pod koniec III wieku p.n.e.

Znaczenie kartografii historycznej

Eratostenes z Cyreny obliczył długość południka ziemskiego. To obliczenie i wynikająca z niego precyzja znacząco przyczyniły się do rozwoju geografii. Dzięki temu badaniu możliwe było rozpoczęcie kompleksowych badań matematycznych i kulinarnych, kompilujących prace wcześniejszych uczonych. Podkreślono w nich, że Ziemia jest kulą z dwoma biegunami i równikiem. Na podstawie budowy i konfiguracji Ziemi wyznaczono linie szerokości i długości geograficznej, dzielące ją na pięć stref: dwie strefy zimne, dwie strefy umiarkowane i jedną strefę tropikalną.

Projekt ten połączono z południkiem zerowym opracowanym na podstawie modelu eksperymentalnego, gdyż obie linie przecinały się na wyspie Rodos. Rodos była wyspą, która miała stać się kartograficznym centrum i punktem odniesienia dla całego zamieszkanego świata. Dziś południk zerowy przechodzi przez Londyn. Eratostenes mógł ukończyć mapę, kreśląc szereg równoleżników przecinających miejscowości jego południka przewodniego. Brał również pod uwagę południki odpowiadające znanym miastom i miasteczkom. Jego zamiarem było zastąpienie jednowymiarowego obrazu podróży nowocześniejszą, dwuwymiarową konfiguracją.

Kartografia historyczna przedstawia Eratostenesa jako orędownika możliwości zamieszkania całej strefy umiarkowanej i to od niego wywnioskowano, że można przepłynąć z Hiszpanii do Indii, okrążając Afrykę . To jedno z najciekawszych osiągnięć, które zaczęło wpływać na kartografię historyczną. Później, w średniowieczu, wraz z rozwojem religii i chrześcijaństwa, przekonanie o płaskości Ziemi zmieniło całą kartografię.

Dzisiaj, dzięki satelitom, mamy pełny obraz naszej planety, więc mamy najdokładniejszą kartografię, jaka może istnieć.

Mam nadzieję, że dzięki tym informacjom można dowiedzieć się więcej o kartografii historycznej i jej znaczeniu.


Dodaj jako preferowane źródło w Google